Soomaaliland: Dimoraadiyaddu ma ahan doorashooyin dhowrkii sanaba mar
la qabto oo keliya

Tifaftirka Himilo
June 26, 2003

"Waxaan sugnay ammaanka. Waxaan raacnay dastuurka kadib markii uu geeriyooday Madaxweynhii hore. Waxaan qabannay doorashooyin iyadoo aan wax rabshad ahi ka dhicin. Khilaafaadku meel kasta way ka dhacaan, waxaanse uga duwannahay dalalka colaadda sokeeye ay saamaysay sida aan u maareyno mashaakilaadka. Waxaa nahay tusaale ku dayasho mudan, waayo waxaan nahay dal dimoqraadi ah oo ilaaliya xuquuqda aadanaha."

Haddii aad siyaasadda Soomaaliland la socoto ereyadaas iyo kuwo kale oo farabadanba waad maqlaysaa. Runtiina waa xaqiiqo jirta, wayna ku ammaanan yihiin maamulka Soomaaliland iyo dadweynuhuba.

Haseyeeshee iyadoo intaa aan soo sheegnayba ay jiraan, ayaa waxaa dhawaan lagu xiray magaalada Hargeysa Jeneraal Jaamac Maxamed Qaalib (Jaamac yare) kadib markii oo booqday magaalada Hargeysa. Marka la fiiriyo sida ay arrintani u dhacday, ma aysan jirin wax danbi ah oo uu maamulka Soomaaliland ku soo eedeeyey Jaamac Yare. Waxa kali ah ee la ogyahay in Jeneraal Jaamac Yare uu qabo feker ka duwan kan maamulka Soomaaliland. Doodda xukuumaddu waxay leedahay, "Jananku wuxuu rumeysan yahay midnimada Soomaaliya, wuxuuna ka soo horjeedaa gooni-u-istaagga Soomaaliland." Waxaa caddaynaya inay xukuumadda Soomaaliland gef ku xirtay Jaamac Yare inaysan soo taagin maxkamad, Sidoo kale, xukuumaddu way sii daysay maaddaama aysan wax daliil ah heysan.

Waxaan rumeysan nahay in maamulka Soomaaliland uu ku xadgudbay xuquuda Jeneraal Jaamac Maxamed Qaalib, nidaamka Soomaliland iyo weliba xeerarka caalamiga ah ee Qaramada Midoobay. Shuruucda (mid Islaam iyo mid kalaba) kuma bannaana in qof xorriyaddiisa looga qaado waxa uu rumeysan yahay. Nidaamka dimoqraadiga ah ee ay Soomaaliland sheegatay inay ku dhaqmayso wuxuu qabaa in la xaqdhowro dadka laga tirada badan yahay feker ahaan. Tusaale, haddii ay jiraan dad Soomaaliyeed oo ku nool gobollada iyo degmooyinka Soomaaliland oo rumeysan midnimada Soomaaliweyn waa inaan lagu qasbin inay qaataan fekerka goosashada ama ay dalka ka baxaan. Waa haddii waxa waraaqaha ku qoran uu maamulku ixtiraamayo.

Sidoo kale, waxaan qabnaa inay gef tahay in laga masaafuriyo Jeneraalka Hargeysa. Maamulka Soomaaliland wuxuu leeyahay maxkamado. Haddii Jaamac Maxamed Qaalib uu galay danbi ay xukuumaddu caddeyn u hayso waxay ahayd in maxkamad la soo taago oo la xukumo. Haddii aysan arrintaasi jirn waxay ahayd in uu qof kasta xor u noqdo bixitaankiisa iyo joogitaankiisaba.

Waa dulqaad yari iyo bisayl xumo in degdegga noocaas ah uu ka dhaco maamulka Soomaaliland waayo waxaa Soomaali badan ay u aragtaa inay tusaale wanaagsan sameeyeen. Haddii aan nahay tifaftirka Himilo, waan ku dhaliilaynaa, waana cambaaraynaa xarigii maamulka Soomaaliland uu u geystay Jeneraal Jaamac Maxamed Qaalib.

Waxaan rajaynaynaa in maamulku uu sida ugu dhaqsaha badan uga tanaasulo fekerka cariiriga ah ee ku doodaya Soomaaliland waxaa joogaya qofkii qaba fekerka goosashada oo kaliya. Waxaan rajaynaynaa in maamulku fahmo dulqaadka laga doonayo. Waxaan rajaynaynaa in loo oggolaado dadka doonaya inay ku noolaadaan dhulkooda oo uu Jeneraalku ugu horreeyo. Soomaalidu iyadoo reer miyi ah ayey dhulka ku wada noolaan jireen, iskumana aysan qasbi jirin aragti. Waa nasiibdarro in manta la isku jujuubo aragti. Waxaan u soo jeedinaynaa in maamulku uu ka tanaasulo qasabka uu dadka ku jujuubayo feker aysan ku qanacsanayn. Dimoraadiyaddu ma ahan doorashooyin dhowrkii sanaba mar la qabto oo keliya. Waxaa ka mid ah in dadka aragtidooda loo daayo iyagoo dalkooda ku nool.